Egzekucja z udziału w nieruchomości

Elżbieta Liberda        08 maja 2019        Komentarze (0)

Wstęp – ogólne informacje o postępowaniu egzekucyjnym

Przed przejściem do meritum sprawy, konieczne jest wyjaśnienie pewnych podstawowych pojęć z języka prawnego dotyczących ogólnych kwestii egzekucyjnych, które pozwolą na dokładniejsze zrozumienie problematyki egzekucji z udziału w nieruchomości.

Przede wszystkim należy wskazać, że postępowanie egzekucyjne ma służyć przymusowej realizacji świadczenia określonego w tytule egzekucyjnym (którym najczęściej jest wyrok sądowy lub nakaz zapłaty). Zdarza się bowiem często, że dłużnik wobec którego wydany został wyrok lub nakaz zapłaty, nie zamierza lub nie może zrealizować swojego świadczenia (np. zapłacić należności). W tym miejscu wkracza państwo, które poprzez postępowanie egzekucyjne, najczęściej za pomocą komornika, wymusza na dłużniku – z zachowaniem pewnych zasad – realizację świadczenia, od którego się uchylał.

Zasadą jest, że dłużnik odpowiada za swoje długi całym swoim majątkiem, co oznacza, że egzekucja może być wobec niego prowadzona z nieruchomości i ruchomości których jest właścicielem, wynagrodzenia za pracę i innych dochodów czy ze środków zgromadzonych na rachunku bankowym.

Aby móc prowadzić przeciwko swojemu dłużnikowi egzekucję, konieczne jest posiadanie tytułu egzekucyjnego, czyli właśnie m.in. prawomocnego wyroku sądowego, nakazu zapłaty, albo między innymi chociażby zatwierdzonej przez sąd ugody. Tytuł egzekucyjny stwierdza obowiązek spełnienia przez dłużnika określonego świadczenia. Tego typu tytułowi – aby móc prowadzić egzekucję – konieczne jest nadanie tzw. klauzuli wykonalności. Jest to możliwe poprzez zwrócenie się do odpowiedniego sądu o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności.

Posiadając już odpowiedni tytuł wykonawczy, należy zwrócić się do komornika sądowego z wnioskiem o wszczęcie egzekucji. Warto w tym względzie zwrócić uwagę, że od 1 stycznia 2019 roku można korzystać z urzędowego formularza. Nie jest to jednak konieczne. Wybór komornika co do zasady należy do wierzyciela. Pewne wyjątki dotyczą m.in. egzekucji z nieruchomości.

Przebieg właściwego postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika zależy przede wszystkim od tego, do jakiego majątku dłużnika zwróci się komornik celem wyegzekwowania świadczenia.

 

W niniejszym artykule pochylimy się nad szczegółami egzekucji z udziału w nieruchomości.

Egzekucja z nieruchomości to – z uwagi na specyfikę takiego składnika majątkowego – proces długotrwały i skomplikowany. W sytuacji, gdy świadczenie, jakie ma egzekwować komornik jest wysokie, a brak innych wartościowych składników majątku dłużnika, jest ona koniecznością.

Jeśli chodzi o egzekucję udziału w nieruchomości, sprawa jest jeszcze bardziej skomplikowana, a egzekucja jeszcze trudniejsza do przeprowadzenia w praktyce. Nie jest niczym dziwnym, że komornikowi o wiele łatwiej sprzedać nieruchomość, co do której dłużnikowi przysługiwało pełne prawo własności, niż udział w nieruchomości.  Sprawa dla potencjalnego nabywcy komplikuje się, bowiem należy mieć na uwadze wątek pozostałych współwłaścicieli nieruchomości oraz przysługujących im z tego tytułu uprawnień. Paradoksalnie może to być jednak atutem, bowiem zazwyczaj sytuacja taka powoduje atrakcyjne ustalenie ceny dla nabywcy takiego udziału.

 

 

Przede wszystkim: czym jest udział we własności nieruchomości?

Prawo własności danej nieruchomości może należeć niepodzielnie do kilku osób, będących współwłaścicielami. Sytuacja taka znamionuje się trzema cechami: 1) jednością przedmiotu (nieruchomość), 2) wielością podmiotów uprawnionych (współwłaściciele), 3) niepodzielność wspólnego prawa (własności nieruchomości). Od strony prawnej żadnemu współwłaścicielowi nie przysługuje więc prawo do fizycznie wydzielonej części nieruchomości, a każdy ma takie samo prawo do całej nieruchomości.

Od niepodzielności wspólnego prawa własności należy jednak odróżnić zakres, w jakim poszczególni współwłaściciele uczestniczą we wspólnym prawie. Przy współwłasności ułamkowej, określonej konkretnym ułamkiem, zakres ten jest określony poprzez udział współwłaściciela we wspólnym prawie.

Ten właśnie udział we wspólnym prawie własności nieruchomości może podlegać egzekucji.

Pomijamy tutaj sytuację tzw. współwłasności łącznej (np. małżeńska wspólność majątkowa czy współwłasność wspólników spółki cywilnej), gdy zakres uczestnictwa we wspólnym prawie nie jest określony ułamkiem. W niniejszym artykule skupiamy się jedynie na egzekucji z udziału w nieruchomości określonego ułamkiem.

Każdemu ze współwłaścicieli ułamkowych przysługuje uprawnienie korzystania z nieruchomości w takim zakresie w jakim jest w stanie pogodzić z współposiadaniem i korzystaniem przez pozostałych współwłaścicieli. Każdy współwłaściciel może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych. Współwłaściciele mogą umówić się na podział nieruchomości do używania bez zmiany jej stanu prawnego (tzw. podział quoad usum). Tego typu uprawnienia są częstą praktyczną przeszkodą w sprawnym przeprowadzeniu egzekucji dotyczącej udziału w nieruchomości.

 

Postępowanie egzekucyjne z udziału w nieruchomości określonego ułamkiem

Egzekucja świadczeń pieniężnych może być skierowana do prawa własności ułamkowej części nieruchomości (współwłasność w częściach ułamkowych). Zastosowanie w tym zakresie znajdą ogólne przepisy dotyczące egzekucji z nieruchomości, z niewielkimi modyfikacjami wynikającymi ze specyfiki prawa udziału w nieruchomości.

Jako, że – jak wskazano wyżej – udział może być zbyty przez współwłaściciela bez zgody pozostałych współwłaścicieli, również egzekucja odbywa się bez ich zgody, a także – bez ich udziału. Omawiane przepisy dotyczące egzekucji z ułamkowej części nieruchomości nie dotyczą natomiast egzekucji z nieruchomości objętej współwłasnością łączną (np. małżeńska wspólność majątkowa). Egzekucja z takiego majątku posiada swoją specyfikę i nie jest omawiana w niniejszym artykule.

Zasadne jest podzielenie poglądu, że przepisy o egzekucji z udziału w nieruchomości określonego ułamkiem nie powinny być stosowane, gdy co prawda występuje współwłasność w częściach ułamkowych, ale – z uwagi np. na brak działu spadku – udziały współwłaścicieli nie zostały jeszcze ustalone. Tego typu sytuacja dodatkowo komplikuje i utrudnia przebieg postępowania egzekucyjnego.

Co do zasady egzekucja z udziału w nieruchomości należy do komornika działającego przy sądzie, w którego okręgu nieruchomość jest położona (art.921 KPC). Wskutek wniosku wierzyciela o wszczęcie egzekucji z udziału w nieruchomości wymienionej we wniosku komornik wzywa dłużnika, aby zapłacił dług w ciągu dwóch tygodni pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania (art.923 KPC). Następuje więc zajęcie udziału w nieruchomości.

Jednocześnie z wysłaniem dłużnikowi wezwania komornik składa do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji lub o złożenie wniosku do zbioru dokumentów, wraz z odpisem wezwania do zapłaty (art.924 KPC).

Dłużnik dalej może rozporządzać udziałem w nieruchomości. Rozporządzanie udziałem po jego zajęciu nie ma wpływu na dalsze postępowanie. Nabywca tego udziału może uczestniczyć w postępowaniu w charakterze dłużnika. W każdym razie czynności egzekucyjne są ważne w stosunku do dłużnika, jak i w stosunku do nabywcy udziału nieruchomości (art.930 KPC).

O zajęciu udziału nieruchomości komornik zawiadamia pozostałych współwłaścicieli. Ma to szczególne znaczenie na późniejszym etapie w egzekucji, gdyż współwłaścicielom – gdy chodzi o nieruchomość rolną – mogą przysługiwać uprawnienia przejęcia własności nieruchomości (art.1005 KPC).

Co do zarządu udziałem, co do zasady pozostaje on przy dłużniku. Jeśli jednak prawidłowe sprawowanie zarządu tego wymaga, sąd odejmie dłużnikowi zarząd i ustanowi innego zarządcę (art.931 KPC).

 

Szczególne uprawnienia współwłaścicieli nieruchomości:

-prawo przejęcia nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego na własność przez współwłaściciela nieruchomości (niebędącego dłużnikiem osobistym) aż do 3 dnia przed licytacją (art.958 KPC).

– w sytuacji gdy na licytacji nikt nie przystąpił do przetargu a przedmiotem egzekucji jest nieruchomość rolna, współwłaścicielowi nieruchomości (niebędącego dłużnikiem osobistym) przysługuje prawo przejęcia na własność nieruchomości w cenie nie niższej od trzech czwartych sumy oszacowania (art.982 KPC).

– Jeżeli również na drugiej licytacji nikt nie przystąpi do przetargu, współwłaścicielowi przysługuje prawo przejęcia nieruchomości w cenie nie niższej od dwóch trzecich części sumy oszacowania (art.984 KPC).

Pomimo zawiadomienia współwłaściciele niebędący dłużnikami nie stają się uczestnikami postępowania egzekucyjnego. Nie mogą oni zaskarżać opisu i oszacowania również z tego powodu, że nie mają w tym interesu prawnego.

 

Opis i oszacowanie udziału nieruchomości

Kolejnym etapem postepowania egzekucyjnego jest opis i oszacowanie udziału nieruchomości. Następuje po bezskutecznym upływie 2 tygodni od dnia doręczenia wezwania dłużnikowi. Po tym terminie wierzyciel ma obowiązek złożyć wniosek o dokonanie opisu i oszacowania – jednak może go złożyć też wcześniej, razem z wnioskiem o wszczęcie egzekucji.

Opisu dokonuje komornik, zaś oszacowania dokonuje biegły(art.948 KPC). Udział w ramach współwłasności nieruchomości jest tzw. udziałem idealnym, a zatem wyrażonym ułamkowo udziałem w prawie własności całej nieruchomości (a nie jej części). Konieczny jest zatem opis i oszacowanie całej nieruchomości. Stosunek, w jakim pozostaje egzekwowana część ułamkowa nieruchomości do całej nieruchomości, jest równocześnie stosunkiem wartości egzekwowanej części ułamkowej do całej sumy oszacowania. Istnieje w tym zakresie możliwość zaskarżenia oszacowania – termin wynosi 2 tygodnie i liczy się od dnia jego ukończenia. do sądu rejonowego, przy którym działa komornik, lub do dyrektora izby skarbowej, ale za pośrednictwem naczelnika urzędu skarbowego.

Po upływie 2 tygodniu od uprawomocnienia się opisu i oszacowania komornik wyznacza i ogłasza termin licytacji (art.942 KPC).

Licytacja

Ostatnim etapem jest licytacja. Prowadzona jest ustnie i jest publiczna (art.972 i 978 KPC). Najniższą sumą, za którą można nabyć nieruchomość to trzy czwarte sumy oszacowania (art.965 KPC). Jeżeli na pierwszej licytacji nie uda się sprzedać udziału, na wniosek wierzyciela wyznacza się drugi termin licytacji (art.970 KPC). Na drugim terminie oznacza się niższą cenę, za którą można nabyć nieruchomość to dwie trzecie szacowanej nieruchomości (art.983 KPC).

 

Co w sytuacji gdy ponowna licytacja okaże się bezskuteczna…

Jeżeli po drugiej licytacji żaden z wierzycieli nie przejął nieruchomości na własność, postępowanie egzekucyjne umarza się i nowa egzekucja z tej nieruchomości może być wszczęta dopiero po upływie 6 miesięcy od daty drugiej licytacji (art.985 KPC). Takie postanowienie wydaje komornik i służy na nie skarga ogólna na czynności komornika.

 

Kiedy udział nieruchomości zostaje sprzedany?

Udział nieruchomości zostaje sprzedany osobie, która zaproponowała najwyższą cenę. Postanowienie o przybiciu wydaje sąd.

Licytant z chwilą uprawomocnienia się przybicia staje się nabywcą udziału nieruchomości.

 

Odrębności w zakresie egzekucji z udziałów

Ustawodawca w sposób szczególny uregulował egzekucję udziału nieruchomości a wynika to ze specyfiki współwłasności. Nakazuje stosować do omawianej egzekucji odpowiednio przepisy o egzekucji nieruchomości z zachowaniem przepisów o egzekucji z udziału nieruchomości. Kodeks odrębnie reguluje niektóre kwestie związane z egzekucją z ułamkowej części nieruchomości, gdyż egzekucję skierowano do szczególnego, ściśle określonego przedmiotu, a więc przepisy dotyczące tego rodzaju egzekucji, nie mogą być interpretowane rozszerzająco.            ( J. Świeczkowski, Egzekucja z nieruchomości czy z ułamkowej części nieruchomości, PPEgz 2006, s. 41).

Pierwsza odrębność pojawia się już na etapie zajęcia nieruchomości. Zgodnie z art.1005 KPC komornik ma obowiązek zawiadomić o fakcie zajęcia udziału nieruchomości wszystkich współwłaścicieli a nie tylko wierzyciela jak dzieje się to w przypadku zajęcia całej nieruchomości.

Odrębności pojawiają się również w zakresie działania zarządcy. Zarządcą może być dłużnik albo osoba wyznaczona przez sąd. W sytuacji gdy przedmiotem zarządu jest ułamkowa część nieruchomości, wiąże się to z ograniczeniem uprawnień zarządcy tylko do działań jakie może podejmować współwłaściciel. (art.1007 KPC)

Zgodnie z art.1009 KPC  podczas egzekucji udziału nieruchomości opisowi i oszacowaniu podlega cała nieruchomość. Wynika to z tego, że udział w ramach współwłasności jest udziałem idealnym, nie obejmują więc konkretnych części. Zatem oszacowanie dokonuje się poprzez określenie wartości całej nieruchomości  i wzięcia z niego odpowiedniej części ułamkowej.

Następną odrębność wskazuje art.1012 KPC. Na jego podstawie – jeżeli przedmiotem egzekucji jest ułamkowa część nieruchomości, to obciążenia (inne niż hipoteka) ustanowione przed powstaniem współwłasności, jeżeli zostały ujawnione przez wpis w księdze wieczystej lub złożenie dokumentu do zbioru lub zgłoszone najpóźniej na 3 dni przed terminem licytacji, pozostają w mocy bez potrącenia ich wartości z ceny nabycia.

Rozwinięciem tego artykułu jest art. 1013 KPC stanowiący, że postanowienie o przysądzeniu własności ułamkowej części nieruchomości nie narusza obciążających ją hipotek wpisanych przed powstaniem współwłasności. SN wyjaśnił w postanowieniu. z 27.6.2002 r. (IV CKN 1167/00, Legalis) że, zwrot „przed powstaniem współwłasności” oznacza niewątpliwie powstanie współwłasności ułamkowej. Hipoteki ustanowione po powstaniu współwłasności nie obciążają już całej nieruchomości tylko jej ułamkową część.

 

Artykuł przygotowała praktykantka Kancelarii LEX PERFECTA – Martyna Partyka.

Sąd Rejonowy w Szczecinie: Jeśli agent nie pomagał w transakcji dotyczącej sprzedaży nieruchomości, nie dostanie on prowizji

Stan faktyczny był następujący:

Powodem w omawianej sprawie był pośrednik, który w 2017 r. zawarł z osobą chcącą sprzedać nieruchomość umowę pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Kontrakt podpisano na okres roku na zasadzie wyłączności. W umowie ustalono wynagrodzenie prowizyjne w wysokości 40.000 zł. Stosownie do zapisu dotyczącego klauzuli wyłączności strony umowy postanowiły, iż w czasie trwania umowy za kontrahenta wskazanego przez pośrednika uznane zostaną wszystkie bez wyjątku osoby fizyczne, prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, z którym sprzedający nieruchomość zawarł umowę przedwstępną, warunkową, zobowiązującą, stanowczą, rozporządzającą, transakcyjną.

Nieruchomość sprzedano w 2018 r. Nabywca nie zgłosił się do sprzedawcy za pośrednictwem agenta, z którym ten miał zawartą umowę pośrednictwa w obrocie nieruchomościami na zasadzie wyłączności, lecz zgłosił się on bezpośrednio do sprzedawcy bez pośrednictwa jakiegokolwiek podmiotu.

Z uwagi na zawartą umowę, firma pośrednicząca zgłosiła się do sprzedawcy z roszczeniem o zapłatę wynagrodzenia prowizyjnego powołując się na postanowienia umowy zawartej na zasadzie wyłączności, w szczególności na ustalenia dotyczące „kontrahenta wskazanego przez pośrednika”. Sprzedawca uznał, iż w takiej sytuacji, żądanie zapłaty jest bezzasadne, a pomiędzy stronami doszło do wymiany stanowisk w tym zakresie.

Z uwagi na brak porozumienia, firma pośrednicząca wniosła powództwo do sądu.

Oceniając klauzulę wyłączności oraz ustalenia stron dotyczące „kontrahenta wskazanego przez pośrednika”, sąd  wskazał, że z istoty umowy na wyłączność należy wnioskować, iż pozwany nie będzie korzystał z usług innych pośredników w obrocie nieruchomościami. Sprzedaż osobie nie wskazanej przez żadnego pośrednika w ocenie sądu nie może być traktowana jako naruszenie tak ustanowionej wyłączności. Doprowadziło to sąd do konkluzji, że w przedmiotowej sprawie pośrednik domaga się wynagrodzenia za zdarzenie, w którym w ogóle nie miało miejsce pośrednictwo w obrocie nieruchomością, a stosowne zapisy umowne, wskazujące na zasadność żądania wynagrodzenia prowizyjnego w tego typu sytuacji sąd uznał w tym zakresie za nieważne (art. 3531 w zw. z art. 58 § 3 KC).

Sąd uznał, iż zapisy umowy pośrednictwa w obrocie nieruchomościami w zakresie, w którym umożliwia żądanie wynagrodzenia prowizyjnego w związku z  od transakcji dokonanej przez zamawiającego z osobą niewskazaną wcześniej przez pośrednika lub innego pośrednika, pozostają w sprzeczności z naturą stosunku.

Konkludując, w ocenie sądu z istoty „umowy na wyłączność” należy wnioskować jedynie okoliczność, że pozwany nie będzie korzystał z usług innych pośredników w obrocie nieruchomościami. Sprzedaż osobie nie wskazanej przez żadnego pośrednika w obrocie nieruchomościami, nie może być taktowana jako naruszenie zasady tej wyłączności w związku z zawarta umową.

Wyrok Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie, sygn. akt: XI GC 1869/18

 

W tradycji rodzinnej przyjęło się, że dziadkowie odgrywają szczególną rolę w faktycznym wykonaniu pieczy nad małoletnimi wnukami. Tuż po rodzicach i rodzeństwie stanowią oni grupę najbliższych osób dla dziecka, stąd też ich kontakty podlegają szczególnej ochronie. Zgodnie z treścią art. 113 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Przepisy odnoszące się do kwestii utrzymywania i wykonywania kontaktów rodziców z dziećmi stosuje się odpowiednio do kontaktów rodzeństwa, dziadków, powinowatych w linii prostej, a także innych osób, jeżeli sprawowały one przez dłuższy czas pieczę nad dzieckiem. Do kontaktów z dzieckiem ma prawo zarówno babcia z dziadkiem od strony matki, jak i od strony ojca. Najlepiej gdyby się odbywały w drodze porozumienia z rodzicami wnuka. Rodzice – kierując się dobrem dziecka – w zależności od realiów konkretnego stanu faktycznego, mają obowiązek dopuszczenia do kontaktów dzieci z dziadkami( a nawet organizowania kontaktów i zachęcania do nich, mimo oporów dzieci) bądź też ograniczania kontaktów lub uniemożliwienia ich. Jednakże do takiego ograniczenia może dojść tylko i wyłącznie przez sąd opiekuńczy i tylko wtedy, gdy występuje przesłanka zagrożenia dobra dziecka.

Jeżeli jest brak porozumienia w przedmiocie kontaktów dziadków z wnukiem  wtedy tę kwestię rozstrzyga sąd opiekuńczy kierując się dobrem dziecka. W sytuacji gdy takie kontakty zostały już ustalone a rodzice nie przestrzegają postanowień sądu na rodziców lub opiekunów mogą zostać nakładane grzywny za każdy nieumożliwiony kontakt. Niestety bywają takie przypadki, w których  rodzice w dalszym ciągu nie reagują na zasądzane grzywny. Gdy wszystkie środki zawiodły i kontakt z wnukami są niemożliwe można złożyć wniosek do sądu rodzinnego o ograniczenie władzy rodzicielskiej. Pomoże to zapobiec ujemnym skutkom niewłaściwego lub nieudolnego sprawowania władzy rodzicielskiej przez rodziców – choćby przez ustanowienie kuratora. Jeżeli sąd na podstawie dowodów przyzna rację dziadkom, władza rodzicielska zostanie ograniczona i przy pomocy kuratora spotkania z wnukiem będą realizowane. Jak wskazuje ustawodawca w art.95§3 kro – władza rodzicielska powinna być wykonywana tak jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. Skoro rodzic bezpodstawnie zakazuje kontaktów z określonymi osobami poczytuje się jakby działał na szkodę tegoż dziecka.

 

 

 

Autorem dzisiejszego wpisu jest Martyna Partyka, praktykantka w naszej Kancelarii, studentka V roku prawa na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.

Opłaty do ZAIKS , STOART i za odbiorniki radiowe w hotelach.

Elżbieta Liberda        15 marca 2019        Komentarze (0)

Za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe (art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych);

Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiowy lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych);

Odbiornikiem radiofonicznym albo telewizyjnym, w rozumieniu przepisów niniejszej ustawy, jest urządzenie techniczne dostosowane do odbioru programu (art. 2 ust. 7 ustawy o opłatach abonamentowych);

Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych);

Opłatę abonamentową uiszcza się z góry do 25. dnia miesiąca, za który opłata jest należna. Opłata może być uiszczona z góry za cały rok albo za wybrane miesiące (art. 3 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych);

 

A czy umieszczenie odbiorników w pokojach wiąże się z koniecznością ponoszenia dodatkowych opłat?

 

Tak. Konieczne jest również ponoszenie opłat na rzecz organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, którymi zgodnie z art. 104 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, są stowarzyszenia zrzeszające twórców, artystów wykonawców, producentów lub organizacje radiowe i telewizyjne, których statutowym zadaniem jest zbiorowe zarządzanie i ochrona powierzonych im praw autorskich lub praw pokrewnych oraz wykonywanie uprawnień wynikających z ustawy.

 

Domniemywa się, że organizacja zbiorowego zarządzania jest uprawniona do zarządzania i ochrony w odniesieniu do pól eksploatacji objętych zbiorowym zarządzaniem oraz że ma legitymację procesową w tym zakresie.

Na domniemanie to nie można się powołać, gdy do tego samego utworu lub artystycznego wykonania rości sobie tytuł więcej niż jedna organizacja zbiorowego zarządzania.

W zakresie swojej działalności organizacja zbiorowego zarządzania może się domagać udzielenia informacji oraz udostępnienia dokumentów niezbędnych do określenia wysokości dochodzonych przez nią wynagrodzeń i opłat (art. 105 ust. 1 i 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

 

Czy w związku z tym obiekty muszą płacić za każdy odbiornik?

 

Opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny, z zastrzeżeniem ust. 5 (art. 2 ust. 4 ustawy);

Niezależnie od liczby odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych używanych przez:
1) osoby fizyczne w tym samym gospodarstwie domowym lub w samochodzie stanowiącym ich własność, 2) podmioty lecznicze niebędące przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, sanatoria, żłobki, publiczne i niepubliczne jednostki organizacyjne systemu oświaty, publiczne i niepubliczne uczelnie, a także domy pomocy społecznej – w tym samym budynku, zespole budynków lub w samochodach będących w używaniu tych instytucji – uiszcza się tylko jedną z opłat, o której mowa w art. 3 ust. 1 (art. 2 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych).

 

Czy istnieje jedna organizacja na rzecz której możemy wnosić opłaty?

Nie. Takimi organizacjami są ZAiKS (pobiera opłaty z tytułu ochrony praw autorów), STOART i SAWP (chroniące wykonawców) oraz ZPAV (chroni prawa producentów fonogramów).

Jeżeli na danym polu eksploatacji działa więcej niż jedna organizacja zbiorowego zarządzania, organizacją właściwą w rozumieniu ustawy jest organizacja, do której należy twórca lub uprawniony z tytułu prawa pokrewnego, a gdy twórca lub uprawniony z tytułu prawa pokrewnego nie należy do żadnej organizacji albo nie ujawnił swojego autorstwa – organizacja wskazana przez Komisję Prawa Autorskiego, o której mowa w art. 1101 Komisja Prawa Autorskiego (art. 107 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych);

 

Jakie są konsekwencje nieuiszczenia opłat do tych instytucji?

Łączy się to z możliwością dochodzenia przez organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi opłat, które zobowiązani jesteśmy ponieść. W pierwszej kolejności organizacja taka wezwie nas do zapłaty. W razie braku płatności sprawa może skończyć się w sądzie. Organizacje takie mają bowiem legitymację procesową do wytoczenia powództwa, co wynika z art. 105 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

 

Co może zrobić właściciel obiektu noclegowego kiedy gość nie chce dokonać zapłaty za hotel i usługi dodatkowe?

 

W wielu hotelach praktyką jest, iż rozlicznie usługi hotelowej następuje w momencie wymeldowywania się gościa.

Niestety praktyka pokazuje, że niektórzy klienci nie chcą zapłacić.

Co wówczas może zrobić hotel?

 

Zastaw.

Dla zabezpieczenia należności za mieszkanie, utrzymanie i usługi dostarczone osobie korzystającej z usług hotelu, przysługuje utrzymującemu zarobkowo hotel lub podobny zakład ustawowe prawo zastawu na rzeczach wniesionych.

 

 Co obejmuje zastaw ?

Zakres zastawu hotelarskiego nie ogranicza się tylko do należności gościa za pobyt, ale obejmuje także inne usługi, np. wyżywienie, opłaty za parking, płatną TV itp.

Należy jednak pamiętać, że przedmiotowy zastaw nie dotyczy należności spowodowanych zniszczeniami lub kradzieżą mienia hotelowego.

 

Jak skorzystać z prawa zastawu?

 

Aby skorzystać z prawa zastawu hotelarz powinien zająć rzeczy gościa a następnie, w wypadku braku polubownego zakończenia sprawy wystąpić z pozwem o zapłatę. Spieniężenie zajętych rzeczy odbywa się w toku postępowania egzekucyjnego zaś kwota uzyskana z ich zbycia przeznaczana zostanie na spłatę kwoty objętej żądaniem pozwu oraz pokrycie kosztów postępowania sądowego i egzekucyjnego.

 

Pamiętaj! Aby skorzystać z zastawu rzeczy gościa muszą pozostawać w hotelu.

Warto pamiętać, że aby skorzystać z prawa zastawu rzeczy gościa nie mogą „opuścić” hotelu.

Wydanie rzeczy właścicielowi lub ich przeniesienie poza obręb obiektu hotelowego spowoduje wygaśnięcie prawa zastawu.

Wówczas pozostanie powództwo o zapłatę i dochodzenie należności na zasadach ogólnych.

 

Gdy gość kwestionuje usługę. 

Niektórzy gości nie chcą zapłacić, powołując się na niedostateczną jakość usług hotelu. Oczywiście w wypadku gdy sprawa trafi na drogę postępowania sądowego zasadność zarzutów zostanie zbadana przez sąd. Należy jednak podkreślić, że w takiej sytuacji ciężar udowodnienia, iż hotel nie spełnił uzgodnionych wymagań ciąży na kliencie, który na taką okoliczność się powołuje. Warto zatem zadbać o zabezpieczenie wszelkich dowodów na okoliczność, iż hotel wywiązał się ze swoich obowiązków poprzez np. sporządzenie protokołu z notatką pracowników obsługujących gościa o przebiegu pobytu itp.

 

 

A czy możemy obciążyć gościa za wizyty osób świadczących usługi seksualne?

 

To bolączka wielu hoteli. Goście na wyjazdach lubią nawiązywać nowe przyjaźnie. Zdarza się że zapraszają koleżanki lub kolegów a Ci opuszczają pokój dopiero rano.

 

Jeżeli gość wynajmie pokój jednoosobowy lub większy natomiast płatność ustalona jest za jedną osobę to w przypadku kiedy personel hotelu zauważy dodatkowego lokatora wówczas fakt taki należy niezwłocznie odnotować. Warto pamiętać aby w treści regulaminu zawrzeć postanowienie iż w takich sytuacjach naliczona będzie dodatkowa opłata .

Wspólne zabawy bywa, że zakłócają ciszę nocną.

Jeśli chodzi o uciążliwość związaną z hałasami dobiegającymi z pokoju to również należy zadbać o uregulowanie tych kwestii w regulaminie określając godziny ciszy nocnej i konsekwencje nieprzestrzegania.